Tíðindi
Flaggdagshaldið 2026, røða og myndir
Flaggdagin varð skipað fyri flaggdagshaldið á Strondum. Sum siður er, fór skrúðgongan frá Sjóvarlon og við bygdahúsið helt Alexandur Johansen flaggrøðu. Aftaná varð boðið til drekkamunn og bygdaquiz í bygdahúsinum. Aftur í ár var undirtøkan góð, og tað gleðast vit um.
Niðast í greinini síggjast nakrar myndir frá flaggdagshaldinum.
Røðan sum Alexandur helt:
Góðu áhoyrarar, Strandingar og Føroyingar.
Takk fyri innbjóðing at halda dagin saman við tykkum og heiðurin at siga nøkur orð til hátíðardagin.
Takk til tykkum, sum áhaldandi skipa fyri, so vit fáa høvi at steðga á eina løtu og hugleiða.
Tíðin gongur skjótt tá ið vit hava tað gott, og eg havi tað gott.
Vit kenna helst øll søguna um Merkið og tað drúgva stríð, sum var, fyri at fáa viðurkenning. Um seinni heimsbardagi ikki brast á og Danmark ikki bleiv hersett, vildi so Merkið ikki fingið sína viðurkenning? Bretar kravdu, at okkara skip, sum í stóran mun sigldu við fiski til Bretlands, skuldu bera sítt egna flagg og soleiðis fekk Merkið sítt søguliga gjøgnumbrot.
Tað er trupult at ímynda sær, at vit í dag skuldu veittra við Dannebrog, ella møguliga eru vit á rætta stað til at finna fleiri, sum duga væl at ímynda sær tað.
25. apríl og vit samlast um okkara Merkið. Eitt einfalt flagg sum veittrar flott og vakurt til okkara. Í tí einfalda finna vit eydnuna og í tí lítla stóru gleðina.
Tá eg standi her í dag, kenni eg bæði nærleika og fjarleika í senn. Eg havi ikki búð á Strondum í nógv ár, men kortini og kanska júst tí, kennist tað so greitt: heimbygdin fer altíð at vera heimbygdin. Tað er nakað serligt við rótunum, sum ongantíð sleppa takinum.
Tá eg gangi runt her, síggi eg andlit, sum eg kenni so væl. Nøkur eru broytt sjálvandi, tíðin setur sín dám. Grána hár og lívsroyndir, sum hava sett seg í eygnakrókar og smíl. Men samstundis síggi eg eisini nakað annað: eg síggi framvegis ungdómsvinir, eg síggi unglingaminni. Tað er sum um tíðin bæði er farin og er steðgað í senn.
Eg síggi gøturnar har vit runnu sum børn. Og seinni sum unglingar á knallertini, har vit fingu roynt okkara koyrievni fram við hjá Sanduri og um brúnna við Berbisá, fram við hjá Salomon. Eg hoyri láturin, sum enn rungar í minninum. Eg kenni kensluna av óendaligum summardøgum og longum kvøldum, har alt tyktist møguligt. Tað er hetta, sum ger eina heimbygd til meira enn bara ein stað. Tað ger hana til ein part av okkum sjálvum.
Og júst soleiðis er eisini við okkara Merkið.
Merkið er flaggið, sum vit draga í húnar hátt. Tað er eitt felagsnevni fyri okkum øll, eisini fyri teimum, sum eru farin burtur, men sum bera Føroyar við sær, hvar tey enn fara. Tað er eitt tekin um, at vit hoyra saman, hóast frástøður, hóast ymisk lív og ymiskar leiðir.
Tá Merkið veitrar her á Strondum, veitrar tað fyri teimum, sum búgva her í dag. Tað veitrar eisini fyri teimum, sum eru farin, fyri teimum sum vit minnast og fyri teimum, sum fara at vaksa upp her.
Føroyska samfelagið er bygt á smáar bygdir sum Strendur. Har nærleiki, samanhald og ábyrgd fáa veruliga meining. Her kennast vit. Her hjálpa vit hvørjum øðrum. Her vita vit, hvør ið hevur tørv á einum góðum orði ella einari hjálpandi hond.
Men samfelagið broytist. Tað hevur tað altíð gjørt. Fólk flyta, arbeiði broytist, tøknin broytir okkara gerandisdag. Tað er lætt at halda, at tað, sum var, fer at hvørva.
Men eg haldi, at kjarnin, tað, sum ger okkum til eitt fólk, hon stendur við.
Hon stendur føst í teimum virðum, sum vit hava lært her: arbeiðssemi, álit, næstrakærleika og virðing fyri hvørjum øðrum. Tað eru júst hesi virði, sum Merkið eisini umboðar.
Tá vit hyggja at flagginum, síggja vit krossin. Hann minnir okkum á okkara søgu og mentan, og á ábyrgdina, vit hava fyri hvørjum øðrum. Hann minnir okkum á, at eitt samfelag ikki kemur av sær sjálvum, tað skapa vit saman.
Og her á Strondum síggi eg júst tað.
Eg síggi ein stað, har fortíð og nútíð møtast. Har eldri ættarlið bera søgur og royndir, og yngri ættarlið bera framtíðina við sær. Tað er ein vøkur javnvág, sum vit mugu ansa eftir.
Tí tað er ikki sjálvsagt, at eitt lítið samfelag blómar. Tað krevur vilja. Tað krevur fólk, sum vilja vera her, arbeiða her, og skapa lív her. Tað krevur, at vit tora at hugsa nýtt, samstundis sum vit halda fast í tað, sum er okkara.
Hvat gert tú við tað tú hevur fingið?
Kanska við at standa við tað, tað er. Ikki at royna at vera sum øll onnur. Ikki at gloyma sítt mál, sína søgu, sín uppruna. Men at tora at vera lítil og kortini stór.
Tora at vera eitt fólk, sum kennir seg sjálvt.
Eitt virði, sum ikki kann keypast ella seljast.
Og tí er tað eisini ein áheitan:
At vit ikki lata tað fara úr hondum. Ikki tí, at nakar tekur tað frá okkum. Men tí, at vit sjálvi kunnu gloyma tað, um vit ikki ansa eftir.
Góðu tit, vit liva í einari tíð, har nógv broytist skjótt.
Heimurin er opin, møguleikarnir eru nógvir. Tað er gott. Men mitt í øllum hesum er ein spurningur, sum vit ikki sleppa undan:
Hvat stendur fast?
Fyri mær er svarið einfalt. Tað eru røturnar. Tað er heimbygdin.
Tað er kenslan av at standa undir Merkinum og vita:
Her hoyri eg til.
Merkið er við okkum í teimum stóru løtunum í lívinum. Tað savnar okkum, tá vit hátíðarhalda brúdleyp og føðingardagar, til ítróttarhendingar heima og úti í heimi. Tað er eisini til staðar í teimum stillu og tungu løtunum.
Á almennum flaggdøgum, á hátíðum og tiltøkum, á landi og á sjógvi, Merkið er okkara.
Vit sum familja vóru har hetta tiltikna januarkvøldið í Berlin í 2024, tá føroyska manslandsliðið spældi javnt, 26–26, móti okkara grannum úr Noregi. Tað kendist sum ein søgulig løta.
Eg minnist enn kensluna í høllini. Tárini fingu ikki afturhald. Vaksnir menn, sum vanliga ikki vísa stórvegis kenslur, stóðu við vátum eygum. Nei, teir grótu. Av gleði. Av stoltleika. Av onkrari kenslu, sum var størri enn orð.
Og gleðisrúsurin steðgaði ikki tá dysturin var liðugur. Hann helt fram tað kvøldið, gjøgnum náttina og langt inn í næsta dag.
Og ein kundi spurt: hvat var tað í veruleikanum, sum hendi? Vit spæla jú bara hondbólt. Vit vunnu ikki eina finalu. Vit fingu ein javnleik. Álvaratos.
Men tað er júst tað; tað var meira enn úrslitið. Tað var nakað í luftini. Nakað, sum ikki kann mátast í málum ella stigum. Ein kensla av at vera partur av nøkrum størri.
Av at hoyra til.
Og kanska byrjaði tað í teirri løtuni, tá vit, 5.000–6.000 føroyingar, sungu av hjarta: Tú alfagra land mítt.
Tá Merkið veitraði oman yvir áskoðaraplássunum, og røddirnar lyftu seg sum ein, kendu vit felagsskapin, samleika. Vit kendu Føroyar. Mitt í einari fullsettari høll í Berlin, merktu vit, hvussu nógv eitt lítið fólk kann rúma, tá tað stendur saman.
Nú er vár í luftini. Tað merkist á ljósinum, í vindinum og í jørðini, sum vaknar aftur. Skjótt koma smálombini á bøin, og á hvørjum ári bera tey okkum somu stillu, men sterku boð: at lívið byrjar av nýggjum. At vónin altíð finnur sær leið.
Í tí er nakað, sum líkist søguni hjá einum fólki. Eisini vit liva av tí, sum verður borið víðari frá ættarliði til ættarlið, røtur, mál, siðir og trúfesti móti tí, sum hevur virði. Sum várið kemur aftur, hóast veturin hevur verið harður, soleiðis verður eisini styrki endurfødd, tá vit halda fast um tað, sum ber okkum.
Smálombini minna okkum á nýtt lív og nýggja megi. Á, at framtíðin ikki kemur av sær sjálvari, men sum vit skapa í felagskapi. Í tí liggur eisini okkara ábyrgd. At geva komandi ættarliðum nakað at vaksa úr. Eitt land at hoyra til í. Eina kenslu av at hoyra heima.
Merkið minnir okkum á tað, sum hevur verið, og tað, sum enn kann blíva.
So lat okkum fara hiðani í dag við hesi vón. Við várinum í sinni. Við virðing fyri tí, vit hava fingið. Og við trúgv upp á tað, sum framtíðin bjóðar.
Tí eins og nýtt lív sprettur fram á bønum hvør vár, kunnu eisini vit bera nakað nýtt víðari við sama dirvi, sama kærleika og somu rótum.
Tað er okkara arvur. Tað er okkara ábyrgd. Og tað er okkara framtíð.
Góðan flaggdag øllum somul.
Takk fyri.